1. De aanleiding

Begin 2010 stond ik in de rij bij Hartog’s bakkerij. De rij was lang want het was zaterdagochtend. En Hartog’s was al meerdere malen uitgeroepen tot beste bakker van Nederland. Ik kende het brood en vond het fantastisch. Maar op deze ochtend merkte ik meer dan een heerlijke broodgeur. Er hing een bijzondere en vrolijke energie in de winkel.

Ik werkte in die tijd aan een website waarop mensen een kijkje bij bedrijven konden krijgen. Om zo makkelijker hun droombaan te vinden. De website zou een plek worden waar je alle bedrijven kon terug zien. Mijn interesse ging vooral uit naar inspirerende bedrijven. Ik had het gevoel nu bij zo’n bedrijf te zijn, dus ik pakte m’n camera en begon foto’s maken.

Ik viel nogal op en trok vrij snel de aandacht van deze man, die wilde weten wat ik aan het doen was:

 
 

Twee minuten later stond ik in de bakkerij, aan het begin van een persoonlijke rondleiding die anderhalf uur zou duren. Door eigenaar Fred Tiggelman, op het allerdrukste moment van de week.

De tour bracht mij langs een bak met leenparaplu’s. Toen ik vroeg naar het “Consumptie niet verplicht” bord vertelde hij: “Ja, er is al genoeg verplicht”. Ik leerde een man kennen die niet meer dan 45 uur per week werkt, die na de verbouwing zes weken lang wachtte met het openen van de lunchroom omdat “ik wilde eerst met vakantie”, die van zijn recepten geen geheim maakte en niet van plan was zijn zaak uit te breiden: “Ik wil het dichtbij houden”.

Ik nam rete-enthousiast afscheid. Wat een passie, wat een overvloed, wat een consumptie niet verplicht! 

Iets later stuurde één van mijn partners dit filmpje door, met de begeleidende tekst “Deze man is mijn held!”

Het filmpje is het hele bekijken waard, maar de eerste tweeëneenhalve minuut vertellen al een prachtig verhaal.

Naast dat ik het filmpje heel erg lief en leuk vond, liet Amerikaanse frisdrankverkoper John mij ook iets heel moois zien. Tot op dit moment zag ik in frisdrank een symbool van de westerse ziekte, onomstotelijk. John trapte mijn symbool met pretoogjes omver en toonde mij de schoonheid van koolzuur.

Ik begon vaker te zien wat ik bij Fred en John was tegengekomen: mensen die zichzelf tot volledige expressie brengen in wat ze doen. Mensen die leven en handelen vanuit overvloed, die hun wijsheid niet uit boekjes halen maar uit boerenverstand, die hun kennis delen en trouw blijven aan hun gevoel.

Ik begon me te realiseren dat het niet uitmaakt wat je doet. Wanneer je jezelf openstelt voor wat jou blij maakt, je het onderzoek instapt en al doende tot je eigen vorm komt, ontstaat er iets bijzonders. Jouw intrinsieke liefde voor je werk maakt dat werk vanzelf waardevol. Je kan niet anders dan er het mooiste van maken. Je gaat bijna automatisch kijken naar de impact van je werk op je omgeving en hoe je dat kan verduurzamen…

Groot of klein, wat je doet maakt niet uit. Als jij er oprecht gelukkig van wordt is dat het grootste kado wat je de wereld kan geven.

Een zaadje was geplant. Hoe mooi zou het zijn om dit soort persoonlijke verhalen te delen? Na een inspirerende ontmoeting met Pieter Hemels startte ik samen met zijn bedrijf Hemels van der Hart een serie korte documentaires over mensen die doen waar ze van houden: Hartwerkers. Ik werd regisseur en interviewer en het eerste jaar kregen mijn team en ik dit soort uitspraken voor onze kiezen:

 

Elke keer een spiegel. In een project dat mensen begon te raken, ons inspireerde en zelfs een aantal van de geïnterviewden hielp om door hun eigen ogen opnieuw de wereld te bekijken.

Ondertussen ging ons website-project voor geen meter. En ik liet mezelf - vooral door m’n innerlijke criticus - aanmeten dat ik de oorzaak was. Ik had een goed hoofd dat bakken met geld zou kunnen binnenhalen maar ik deed het niet. Ons succes werd geblokkeerd door mijn onbewuste overtuigingen: “ik ben het niet waard”, “ik mag er niet zijn”, “ik gun het mezelf niet”. Naast dat dit gewoon niet leuk was, voelde ik ook dat er iets in mij wrong en om aandacht vroeg.

Tot zes januari 2013. Midden in die slapeloze nacht drong de spiegel met een enorme kracht tot me door. Elke keer dat ik m’n intuïtieve gevoel ontken of laat ontkrachten ben ik een speelbal, overgeleverd aan anderen, aan m’n innerlijke criticus en aan de heersende normen en waarden.. 

Zo logisch als dit misschien klinkt, zo nieuw was het voor mij om dit écht te voelen. Terugkijkend werden twee dingen me ineens zo helder: alles wat vanuit mezelf was gekomen en waarin ik afging op een innerlijke prikkel, had geleid tot mooie ontmoetingen, het maken van mooie dingen, blije mensen én geld. Elke keer dat ik me liet vertellen hoe het zat, tegen m’n gevoel in, eindigden we steevast in een bodemloze put van energie en geld.

De volledige serie vind je op Hartwerkers.nl

 

Drie dagen liep ik rond met een enorm krachtig gevoel. Ik bekeek het voorzichtig en durfde er nog niet helemaal op te vertrouwen. Op dag drie belde ik Korrie de Vet, een holistisch therapeut die me eerder onwijs had geholpen en inmiddels een hartsvriendin was: “Ik heb het gevoel dat ik voor een hele grote beslissing sta. Mag ik die even tegen je aan komen hangen?” Een half uur later stond ik bij haar voor de deur. Alles was al gezegd. Ik barstte in lachen uit en voelde duizend kilo van me afglijden: ik ging weer voor mezelf leven.

Het afscheid met de jongens bij WOVOX was goed. Voor hun werd ook in één klap duidelijk dat we onszelf niet langer zo voorbij konden rennen. Zij waren denk ik bijna even opgelucht.

Aan het einde van die maand stond ik op straat. Uit eigen beweging, met heel veel vertrouwen en geen idee waarheen. Het gevoel was wel duidelijk: ik wilde op een positieve manier bijdragen aan een wereld waarin mensen écht leven. Iets doen dat mensen helpt het licht in zichzelf te herontdekken. Dat was mijn reis (geweest) en met Hartwerkers gaf ik daar al uiting aan.

Ook op het gebied van geld was er even rust. Ik had het nog steeds niet, maar ook hier voelde ik me lichter dan in tijden. Ik liep tenslotte al vier jaar met een minimaal inkomen rond en het leven was nog nooit zo rijk geweest. Ik wist: “Als ik gewoon doe waar ik blij van word komt het vanzelf wel.”

“Het”?
Ja... “het” betekende waarschijnlijk en vooral geld. Want ik wilde wel voldoende geld hebben om fijn te kunnen leven. Maar financiële doelen hadden me altijd een hol gevoel gegeven. Ik voelde me nooit gemotiveerd om ze écht te halen en deed ook altijd precies dat: ze niet halen.

Totdat iemand met de tip kwam: “Wat als je nou gewoon bedenkt wat je nodig hebt en je daar voor gaat staan?”

Dat vond ik een heel goed idee. Maar dan wilde ik het ook wel écht weten. Twee zomerse dagen lang zat ik aan een spreadsheet. Tot in de puntjes werkte ik m’n basiskosten als zelfstandig ondernemer uit. Ik hield met zoveel mogelijk rekening, tot aan de belastingschalen toe. Daarbovenop telde ik wat ik mezelf toewenste.

Aan het eind zat ik weer met dat holle gevoel. Ik zag cijfers, ik wist dat ze ‘klopte’ en ze zeiden me helemaal niets. Ging ik me hier nou aan committeren? Met het antwoord kwam ook een verlossing: voor was het vraagteken gewoon een vraagteken. Ik wist niet wat geld voor me betekende en ik vond het OK. Er was nieuwsgierigheid.

Thuiskomen
Een aantal jaren eerder had iemand me de naam Charles Eisenstein getipt. Destijds had ik het waarschijnlijk te druk met mezelf druk maken over geld dus ik had ‘em op een lijstje geparkeerd. Drie jaar later kwam zijn naam vanzelf bovendrijven en ging ik op zoek. Wat ik tegenkwam bracht me twaalf minuten lang in vervoering.

Voor het eerst gaf iemand heldere woorden aan een gevoel dat ik alsmaar niet kon begrijpen. Voor het eerst zag ik mijn worsteling binnen een groter plaatje en hoefde ik het niet meer alleen bij mezelf te zoeken. En met dat gevoel van thuiskomen waren er meteen nieuwe vragen. Usury? Social Dividend? Internalization of Costs? Waar heeft ‘ie het over?

Dus bestelde ik het boek. Ruim een jaar droeg ik Sacred Economics bij me. Soms las ik een paar hoofdstukken achter elkaar, soms bleef het maanden dicht. Samen met andere richtingwijzers gaf het me langzaam meer helderheid.

Die reis kende af en toe angst. Soms klein, soms groot. Op de 'mindere' momenten voelde ik me heel klein worden onder de druk om te doen waar ik blij van word én daar van te kunnen leven. Die angst met mensen delen gaf me vaak wat ruimte, weer wat licht en soms een inzicht.

En toen ging ik een week naar Frankrijk met m’n vriendin Ilse, naar een huis van vrienden die het ons liefdevol gunden om daar te zijn. In de rust, de natuur, het samen zijn en met de laatste hoofdstukken van het boek, kwam ik tot een bevrijdende realisatie. Ik zag en voelde meer dan ooit mijn bestaan, ideeën, verlangens en beweging loskoppelen van de vraag: “En hoe ga ik daar van rondkomen?”

En nu?
Nou, naast de opluchting en een nieuwe creatieve impuls blijft het onderzoeken. Angsten zijn er nog steeds. Ik doorzie ze alleen sneller. Ik kom makkelijker bij de gevoelens en verlangens die ze herbergen. Ik durf makkelijker te vertrouwen op de richting zonder te weten waar die heen gaat. En het is me duidelijk geworden dat werk en leven alleen maar een antwoord willen zijn op deze vraag, zonder toevoeging: “Hoe kan en wil ik het liefste geven vanuit mijn gaven?”

Net als de mensen die me inspireren ben ik aan het verkennen. Wel voel ik meer wat écht leven betekent. De wereld waar ik in geloof heeft een duidelijker beeld. Mijn creativiteit wacht niet meer op iemand die me gaat betalen. En er is een groeiend vertrouwen dat “Het” leven voor ons zorgt. Linksom of rechtsom. Direct of indirect. Het enige wat wij hoeven te ‘doen’ is aankloppen bij onze ware natuur.

In het grotere plaatje zie ik nu duidelijker waar ik sta en waar ik wil staan, en ik vind dat plaatje een rete-interessant onderwerp. De komende hoofdstukken lees, zie en hoor je wat me heeft geïnspireerd. Het is mijn interpretatie van bijzondere en leuke mensen, filmpjes, teksten en ervaringen - waaronder het werk van Charles Eisenstein.

Dus, in Jip-en-Janneke-taal, vanuit iemand die er ook niet voor heeft gestudeerd: wat is er mis gegaan met dit prachtige idee genaamd geld, dat menselijke talenten kan verbinden met menselijke behoeften?


Als je benieuwd bent: hier staat een leuk filmpje waarin ze je op het matje roept.